«Мала прыняць добры закон: трэба яго ўкараніць у практыку»

2019 2019-07-19T13:23:07+0300 2019-07-30T12:14:40+0300 be https://spring96.org/files/images/sources/sacunkevich_nata.jpg Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»
Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»
Наталля Сацункевіч

Наталля Сацункевіч

Праваабаронца «Вясны» Наталля Сацункевіч распавяла Беларускаму дому правоў чалавека пра круглы стол, прысвечаны свабодзе сходаў, які прайшоў у Вене ў пачатку ліпеня 2019 года.

Сустрэчу арганізавала БДІПЧ АБСЕ. Акрамя Беларусі, удзельнічалі прадстаўнікі НДА з Албаніі, Арменіі, Босніі-і-Герцагавіны, Вялікабрытаніі, Германіі, Грузіі, Ірландыі, Малдовы, Расіі, ЗША і Харватыі.

Наталля Сацункевіч распавяла, што ў беларускіх праваабаронцаў наладжана даўняе супрацоўніцтва з АБСЕ:

- Калегі з АБСЕ ведаюць, што мы праводзім маніторынг мірных сходаў у Беларусі і ўсяляк падтрымліваюць гэтую ініцыятыву. Інфармацыю аб нашых маніторынгах мы накіроўваем у АБСЕ, і іх эксперты выкарыстоўваюць сабраныя намі дадзеныя ў сваёй аналітыцы.

Наталля Сацункевіч
Наталля Сацункевіч на сустрэчы БДІПЧ АБСЕ, прысвечанай свабодзе сходаў

- Хто з прадстаўнікоў НДА быў запрошаны на сустрэчу?

- Гэта была экспертная сустрэча тых, хто працуе з мірнымі сходамі. Эксперты АБСЕ запрашалі прадстаўнікоў розных НДА: тых, хто праводзіць маніторынг у сваіх краінах, тых, хто займаецца даследаваннямі; акрамя таго, там былі супрацоўнікі АБСЕ, якія ўваходзяць у маніторынгавую місію. Як раз нядаўна змянілася кіраўніца, якая адказвае за напрамак маніторынгу мірных сходаў у краінах АБСЕ; эксперты нядаўна скончылі чацвёрты цыкл маніторынгу і павінны выпусціць справаздачу; даследавалі свабоду сходаў у 30 краінах. І цяпер пачынаецца пяты цыкл маніторынгу.

Круглы стол быў прысвечаны распрацоўцы індыкатараў, якія дапамогуць ацаніць, наколькі эфектыўна дзяржава спрыяе рэалізацыі права на мірны сход:

- У АБСЕ яшчэ не было такіх індыкатараў, і вось калегі прапануюць іх распрацаваць усім разам, зрабіць гэтыя індыкатары ўніверсальнымі, таму што ў кожнай краіне ёсць свае асаблівасці да прыкладу, заканадаўчыя. І мы прама на месцы спрабавалі, падзяліўшыся на групы па тэмах - падрыхтоўка да мірнага сходу, яго правядзенне, наступная праца - выпрацаваць па меншай меры напрамкі, у якіх можна шукаць гэтыя індыкатары.

- Навошта патрэбныя гэтыя індыкатары?

- АБСЕ не збіраецца выстаўляць краінам нейкія балы і потым іх параўноўваць. Ніякага спаборніцтвы краін - хто лепш, хто горш - не будзе. Мы спадзяемся, і нашы калегі ў АБСЕ таксама, што гэтыя індыкатары дапамогуць самім краінам зразумець, дзе ў іх нешта не ў парадку са свабодай сходаў і што варта выправіць.

Наталля Сацункевіч
Наталля Сацункевіч падчас маніторынгу мірных сходаў у Мінску

- Як у іншых краінах ідуць справы са свабодай мірных сходаў?

- Праблемы ёсць усюды. Напрыклад, эксперты кажуць, што вельмі добрыя новыя законы аб мірных сходах прынятыя ў Малдове і Арменіі, але вельмі дрэнная іх імплементацыя і практыка прымянення: паліцыя працягвае працаваць па старых схемах, не разумее, чаго ад яе хочуць. Аднаго прыняцця закона недастаткова: трэба яго ўкараняць у практыку. Напрыклад, калегі з Грузіі распавядалі, што падчас нядаўніх пратэстаў шмат людзей было арыштавана і пацярпела ад гумовых куляў. Дык вось у Грузіі ёсць такая ж практыка, як і ў нас у Беларусі: адміністрацыйныя арышты за ўдзел у мірных сходах; гэтак жа ў чалавека няма часу падрыхтавацца да судовага пасяджэння, гэтак жа, як у Беларусі, ён атрымлівае невялікі тэрмін пазбаўлення волі.

- Мы звыкла лічым, што ў Беларусі са свабодай мірных сходаў справы ідуць горш няма куды. А як мы выглядаем на фоне іншых краін-удзельніц АБСЕ?

- У параўнанні з іншымі краінамі ў Беларусі ўсё не вельмі добра: ва ўладаў павінна быць хаця б якое-небудзь імкненне спрыяць рэалізацыі свабоды мірных сходаў. Мне здаецца, у іншых краінах яно ёсць, у адрозненне ад Беларусі. У нас і колькасць сходаў памяншаецца: цяпер, у сувязі з увядзеннем аплаты, значна менш людзей хочуць іх арганізоўваць і ўдзельнічаць. Наколькі я бачу, калегі з іншых краін ўспрымаюць Беларусь як краіну з вялікімі праблемамі ў сферы правоў чалавека і ў сферы мірных сходаў канкрэтна.

- Ці ёсць у іншых краін спецыфічныя праблемы са свабодай сходаў, адрозныя ад праблем у Беларусі?

- Вялікі блок на сустрэчы мы надалі недыскрымінацыйнаму падыходу да правядзення мірных сходаў: забеспячэнню ўдзелу ў іх дзяцей і моладзі, жанчын, прадстаўнікоў нацыянальнасці рома, людзей з інваліднасцю; якія ўмовы павінна забяспечыць дзяржава, каб уразлівыя групы былі ўключаны і маглі ў роўнай меры рэалізаваць свае права. Але мне здаецца, што ў Беларусі такой праблемы не стае: у нас свабода сходаў зачыненая для ўсіх. У мяне было дваістае ўражанне: з аднаго боку, мы абмяркоўваем правільныя рэчы; але з іншага, Беларусі яшчэ далёка да дыскрымінацыі. Нам бы разабрацца са свабодай сходаў у цэлым!


 Навіны ад Spring96.org у Telegram. Падпішыся на наш канал https://t.me/viasna96

Апошнія навіны

Партнёрства

Сяброўства