Агляд-хроніка парушэньня правоў чалавека ў Беларусі, сакавік 2008 году
Асноўнай падзеяй сакавіка на Беларусі было 90-годзьдзе абвяшчэньня Беларускай Народнай Рэспублікі і традыцыйнае сьвяткаваньне Дня Волі. Інфармацыйная падрыхтоўка да адзначэньня сьвята Незалежнасьці пачалася задоўга і была наймагутнейшай за ўсе апошнія гады. Яшчэ 6 лютага была пададзеная заяўка ў Менгарвыканкам на правядзеньне шэсьця і ўрачысты мітынг. Заяўнікамі выступілі старшыня Партыі БНФ Лявон Баршчэўскі, кіраўнік АГП Анатоль Лябедзька, кіраўнік руху "За Свабоду" Аляксандр Мілінкевіч і старшыня аргкамітэта па стварэнні БСДП (Народная Грамада) Мікола Статкевіч.
Крымінальныя справы за ўдзел у мітынгу прадпрымальнікаў 10 студзеня ў Менску
1. Баразенка Аляксандр, вучыццца ва Уроцлаўскім універсітэце (Польша), трапіў у спіс невыязных з Беларусі. Быў арыштаваны 11 студзеня на 15 сутак арышту за ўдзел у акцыі пратэсту прадпрымальнікаў, прад’яўлена абвінавачваньне па па ч.1 арт. 342 КК РБ – “Арганізацыя альбо актыўны ўдзел у групавых дзеяньнях, якія груба парушаюць грамадзкі парадак ".
Агляд-хроніка парушэньня правоў чалавека ў Беларусі, люты 2008 году
У лютым ў Беларусі асноўная ўвага была зьвернутая да разьвіцьця сітуацыі вакол палітвязьняў і ўзбуджаных па палітычных матывах крымінальных справаў. Асноўныя падзеі гэтага месяцу – касацыйны перагляд прысуду ў паўтары гады зьняволеньня, вынесены магілёўскім судом моладзеваму лідэру Артуру Фінькевічу і ягонае вызваленьне, касацыйны перагляд асуджанага да трох гадоў калоніі ўзмоцненага рэжыму журналіста Аляксандра Зьдзьвіжкова і ягонае вызваленьне, датэрміновае вызваленьне гарадзенскіх прадпрымальнікаў Мікалая Аўтоховіча і Юрыя Леонава ў сувязі з заменай пакараньня, а таксама датэрміновае вызваленьне апазіцыйнага палітыка Андрэя Клімава, асуджанага за публікацыю артыкулу ў інтэрнэце. Аднак, насуперак патрабаваньням Еўрасаюзу і ЗША, застаўся за кратамі асноўны апанент А.Лукашэнкі – былы кандыдат ў Прэзідэнты Беларусі Аляксандр Казулін.
Крымінальны перасьлед па палітычных матывах
У Беларусі на працягу 2007 году крымінальны перасьлед актыўна выкарыстоўваўся беларускімі ўладамі як інструмент расправы з палітычнымі апанетамі, сродак ціску на грамадзкіх актывістаў і апазіцыйна настроеных грамадзянаў.
Праблема зьніклых застаецца актуальнай
Згодна з Дэкларацыяй аб абароне ўсіх асобаў ад гвалтоўных зьнікненьняў, абвешчанай Генеральнай Асамблеяй ААН у сьнежні 1992 году, выпадкі гвалтоўных зьнікненьняў маюць месца, калі “асобы падвяргаюцца арышту, затрымліваюцца ці выкрадаюцца супраць іх волі ці нейкім іншым чынам пазбаўляюцца свабоды службовымі асобамі розных зьвеньняў ці ўзроўняў ураду, арганізаванымі групамі ці прыватнымі асобамі, якія дзейнічаюць ад імя ўраду, пры ягонай прамой ці ўскоснай падтрымцы, з яго дазволу ці згоды, пры далейшай адмове паведаміць пра лёс ці месцазнаходжаньне такіх асобаў ці прызнаць іх пазбаўленьне волі, што ставіць дадзеных асобаў па-за законам”.
Сьмяротнае пакараньне
2007 год стаў гістарычнай вехай у накірунку змаганьня за адмену сьмяротнага пакараньня ва ўсім сьвеце: 15 лістапада Трэці камітэт ААН (сацыяльныя, гуманітарныя пытаньні і пытаньні культуры) прыняў Рэзалюцыю, якая заклікала нацыі ўвесьці мараторый на сьмяротнае пакараньне. Ніколі раней абмеркаваньне дадзенага пытаньня ў межах Трэцяга камітэту, дзе права голасу маюць усе краіны-ўдзельніцы ААН, не прыводзіла да прыняцьцья Рэзалюцыі з-за рознасьці поглядаў дзяржаваў і розных прававых сістэмаў.
Зьмены заканадаўства Рэспублікі Беларусь, якія датычаць правоў чалавека
На працягу 2007 году ў Рэспубліцы Беларусь быў прыняты шэраг заканадаўчых актаў, якія закранаюць правы чалавека.
Вярхоўны суд пакінуў у сіле папярэджаньні, вынесеныя апазіцыйным партыям
Канец жніўня стаў для беларускіх апазіцыйных палітычных партыяў ня толькі часам актыўнай перадвыбарчай дзейнасці, але і адстойваньня (на жаль, беспасьпяховага) сваіх правоў у судзе. З 23 па 25 жніўня ў Вярхоўным судзе Рэспублікі Беларусь праходзіў разгляд скаргі Партыі БНФ аб адмене вынесенага Мінюстам папярэджаньня, 25 і 26 жніўня – аналагічны працэс па скарзе Аб’яднанай грамадзянскай партыі, 27 жніўня – Беларускай сацыял-дэмакратычнай грамады, 31 жніўня пачаўся працэс па скарзе Партыі камуністаў Беларускай. Усе справы падобныя адна на адну як блізьняты і зьвязаныя з аднымі і тымі ж падзеямі.
Маніторынг праваабарончага цэнтру “Вясна” па фактах выкарыстаньня катаваньняў ды іншых бесчалавечных відаў абыходжаньня ў адносінах да грамадзянаў беларусі. 2004 год
Пры правядзеньні маніторынгу Праваабарончы цэнтр “Вясна” зыходзіць з вызначэньня катаваньняў, якое даецца ў “Канвенцыі супраць катаваньняў ды іншых бесчалавечных альбо прыніжаючых відах абыходжаньня і пакараньня” ад 10 сьнежня 1984 году, ратыфікаванай Рэспублікай Беларусь 21.01.1987 г. – “катаваньне” – азначае любое дзеяньне, якім якой-небудзь асобе наўмысна наносіцца моцны боль альбо пакута, фізічная альбо маральная, каб атрымаць ад яе альбо ад трэцяй асобы зьвесткі альбо прызнаньні, пакараць яе за дзеяньне, якое зьдзейсьніла яна альбо трэцяя асоба, альбо па любой іншай прычыне, заснаванай на дыскрымінацыі любога характару, калі такі боль альбо пакута наносіцца дзяржаўнай службовай асобай альбо іншай асобай, якая выступае ў афіцыйнай якасьці альбо па іх падбухторваньні, альбо з іх ведама, альбо маўклівай згоды”. Беларусь ратыфікавала “Канвенцыю супраць катаваньняў ды іншых бесчалавечных альбо прыніжаючых відах абыходжаньня і пакараньня”.
Маніторынг выканання права на справядлівае судовае разбіральніцтва падчас разгляду спраў аб адміністратыўных правапарушэннях
Адным з асноўных інстытутаў дэмакратычнага грамадства і прававой дзяржавы з’яўляецца справядлівы суд. Права на справядлівы суд належыць да фундаментальных правоў чалавека і замацавана ва Усеагульнай дэкларацыі правоў чалавека. Згодна з Міжнародным пактам аб правах чалавека, кожны абвінавачаны мае права на справядлівы і публічны разгляд яго справы кампетэнтным і незалежным судом, створаным на падставе закону.
