Віцебскія актывісты патрабуюць, каб іх уключылі ў аргкамітэт па справе перапахавання невядомых ахвяр

2016 2016-01-09T23:40:21+0300 2016-01-09T23:40:22+0300 be http://spring96.org/files/images/sources/vicebsk-hajsy-ushanavanne-3.jpg Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»
Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»

Паводле сябра КХП БНФ Яна Дзяржаўцава, пры Віцебскім райвыканкаме стварылі адмысловы аргкамітэт, які мусіць зацвердзіць статус невядомага пахавання, знойдзенага віцебскімі актывістамі ў лесе каля вёскі Хайсы. Мясцовыя старажылы распавядаюць, што ў гэтых мясцінах адбываліся “сталінскія” расстрэлы.

Ян Дзяржаўцаў, стваральнік грамадскай ініцыятывы “Хайсы”, занепакоены сітуацыяй, якая склалася пасля эксгумацыі чалавечых парэшткаў адмысловым пошукавым батальёнам:

“Менавіта мы ініцыявалі гэтую справу, калі ў лістападзе 2014 года абнародавалі інфармацыю пра знойдзеныя ў лесе парэшткі. Мы не толькі распавялі пра гэта людзям праз СМІ. Мы звярнуліся ў міліцыю, у следчы камітэт, у пракуратуру, да мясцовых уладаў, каб былі зроблены ўсе захады для высвятлення асоб пахаваных тут людзей. А самі тым часам пачалі шукаць сведак-старажылаў, якія маглі б распавесці пра даўнейшыя падзеі. Паводле мясцовых жыхароў, тут расстрэльвалі людзей у 1937-38 гадах. І ў знойдзеных у лесе чарапах мы бачылі кулявыя адтуліны! Частку парэшткаў следчыя забралі на экспертызу, а калі мы папрасілі падзяліцца з намі вынікамі, то атрымалі адмову. Нас пачалі адхіляць ад гэтай справы. І пазнаёміцца са справаздачай пра раскопкі, якія праводзіў увосень адмысловы батальён, нам таксама не дазваляюць. Між тым у дзяржаўнай мясцовай прэсе ўжо пачалі з’яўляцца артыкулы, дзе сцвярджаецца, што ў гэтым лесе забівалі не падчас сталінскага тэрору, а ў гады Вялікай Айчыннай вайны”.

Доказы гэтага падаюцца Яну Дзяржаўцаву сумнеўнымі. А галоўнае, актывіст не разумее, чаму аргкамітэт, які займаецца справай знойдзенага пахавання, ігнаруе ўспаміны сведкаў.

“Я прапанаваў чальцам аргкамітэту сваю дапамогу – сказаў, што гатовы назваць сведкаў, і нават паехаць да іх разам. Цяпер чакаю адказу на сваю прапанову. Калі яна не будзе прынятая, значыць мае месца нейкая палітычная замова, а не пошукі гістарычнай праўды. Таксама я напісаў ліст у райвыканкам, дзе прашу ўключыць у склад аргкамітэта і нас, удзельнікаў ініцыятывы “Хайсы”. Мы маем на гэта права, бо без нашай ініцыятывы ніхто б і не даведаўся пра невядомае пахаванне ў лесе. Хто б ні былі загінулыя там людзі, але яны павінны быць пахаваныя па-людску. Бо і так некалькі гадоў іх парэшткі валяліся па лесе, бо калектыўныя магілы, відавочна, былі разрабаваныя “чорнымі капальнікамі”, - гаворыць спадар Дзяржаўцаў.

Ён падкрэслівае, што мясцовыя ігнаруюць прапановы грамадскасці наконт таго, каб прыбраць і добраўпарадкаваць той участак леса, дзе знайшлі парэшткі. І што нават былі спробы абвінаваціць актывістаў у “чорным капальніцтве”, калі яны паведамілі ў афіцыйныя органы пра страшную знаходку. Ян Дзяржаўцаў кажа, што ініцыятыва “Хайсы” стваралася дзеля таго, каб дапамагчы высветліць праўду, і таму актывісты, не маючы дастатковай інфармацыі, апасаюцца падтасоўкі гістарычных фактаў.

Апошнія навіны

слухаць Радыё рацыя Міжнародная федэрацыя правоў чалавека Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка КАМУНІКАТ Грамадзкі вэб-архіў ВЫТОКІ Антидискриминационный центр АДЦ 'Мемориал' Prava-BY.info Беларускі Праўны Партал Межрегиональная правозащитная группа - Воронеж/Черноземье
Московская Хельсинкская группа
Молодежное Правозащитное Движение
amnesty international