Уладзімір Лабковіч: Пазбаўленне акрэдытацыі назіральнікаў на выбарах – гэта зброя, якую стварае сабе выбарчая сістэма беларускай улады

2015 2015-07-29T14:09:00+0300 2015-07-29T12:20:53+0300 be http://spring96.org/files/images/sources/za-svabodnyja-vybary-480.png Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»
Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»

Беларускі Хельсінкскій камітэт у межах кампаніі «Праваабаронцы за свабодныя выбары» звярнуўся ў Цэнтральную выбарчую камісію (ЦВК) з просьбай патлумачыць ч. 9 арт. 13 Выбарчага кодэксу – “Камісія, пры якой назіральнік акрэдытаваны, мае права пазбавіць яго акрэдытацыі ў выпадку парушэння ім заканадаўства Рэспублікі Беларусь аб выбарах, рэферндуме, адкліканні дэпутата”. У звароце праваабаронцы адзначаюць, што пасля паседжання 1 ліпеня 2015 ЦВК, на якім была прынята Пастанова №20 і зацверждана Палажэнне аб парадку накіравання назіральнікаў пры падрыхтоўцы і правядзенню выбараў Прэзідэнта, старшыня ЦВК агучыла сваё бачанне наступстваў пазбаўлення акрэдытацыі назіральнікаў выбарчай камісіяй: пры парушэнні назіральнікам заканадаўства аб выбарах ён пазбаўляецца акрэдытацыі да сканчэння выбараў і не можа быць паўторна акрэдытаваны ў якасці назіральніка ў гэтай самай камісіі.

На погляд праваабаронцаў, пазбаўленне назіральніка акрэдытацыі не азначае немагчымасць паўторнай акрэдытацыі іншымі спосабамі і сцверджэнне старшыні ЦВК не адпавядае нормам Выбарчага кодэкса. Абапіраючыся на закон, “Праваабаронцы за свабодныя выбары” робяць высновы, што у апісаных выпадках назіральнік пазбаўляецца акрэдытацыі па канкрэтнаму напрамку, што не пазбаўляе яго права быць акрэдытаваным у якасці назіральніка ў той жа камісіі па іншаму накірунку, у тым ліку, ад іншага суб’екта. Акрамя таго, праваабаронцы лічаць, што прававая трактоўка, агучаная на паседжанні ЦВК, стварае падставу для неправамернага абмежавання магчымасцяў для назірання і можа быць адвольна выкарыстаная выбарчымі камісіямі для ліквідацыі непажаданых назіральнікаў з участку для галасавання або з пасяджэнняў камісій.

На ўсю занепакоенасць праваабаронцаў Лідзія Ярмошына адказала, што меркаванні праваабаронцаў не маюць падставы і не заснаваны на нормах Выбарчага кодэкса. І што менавіта ч.9 у арт. 13 была ўведзена ў 2013 годзе з улікам практыкі правядзення выбараў з мэтай недапушчэння сістэматычнага парушэння заканадаўства некаторымі назіральнікамі. Старшыня ЦВК звяртае ўвагу, што раней была прадугледжана магчымасць разавага выдалення назіральніка. Пасля чаго, частка назіральнікаў злоўжывалі немагчымасцю іх выдалення з паседжанняў камісій на ўвесь перыяд і дазвалялі сабе рэгулярныя парушэнні. Менавіта таму Выбарчы кодэкс быў дапоўнены нормамі аб парадку акрэдытацыі назіральнікаў на перыяд выбараў і пазбаўлення іх гэтай акрэдытацыі як меры адказнасці за парушэнні.

“Гарантыяй ад злоўжывання правам выдалення непажаданых назіральнікаў з’яўляецца прадугледжанная законам працэдура калегіяльнага прыняцця рашэння камісіі і права на яго абскаржанне”, - сцвярджаецца ў адказе.

Каментуючы адказ ЦВК, каардынатар кампаніі “Праваабаронцы за свабодныя выбары” Уладзімір Лабковіч падкрэсліў:

“Фактычна з адказу вынікае, што ЦВК выйшла за межы сваіх паўнамоцтваў і занялася талкаваннем выбарчага заканадаўства. Выключэнне назіральніка прадугледжана ч. 9 артыкула 13 Выбарчага кодэксу, але нідзе не сцвяржаецца, што пазбаўлення акрэдытацыі не дае магчымасці атрымаць яе зноў, напрыклад, ад іншага суб’екта. Пазбаўленне акрэдытацыі на ўвесь перыяд выбараў не вынікае ні з самаго Выбарчага кодэксу, ні з пастаноў ды метадычных рэкамендацый, выдадзеных ЦВК. Гэта непрыхаваная прыватная думка сябраў камісіі. Зразумела, што гэта было зроблена для таго, каб кантраляваць назіральнікаў і мець неабмежаваную магчымасць пазбаўляць іх акрэдытацыі ў любы момант і ў неабмежаванай колькасці. Гэта зброя, якую стварае сабе выбарчая сістэма вертыкалі ўлады, каб перашкаджаць назіральнікам якасна выконваць свае функцый”.

“Праваабаронцы за свабодныя выбары”

Апошнія навіны

слухаць Радыё рацыя Міжнародная федэрацыя правоў чалавека Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка КАМУНІКАТ Грамадзкі вэб-архіў ВЫТОКІ Антидискриминационный центр АДЦ 'Мемориал' Prava-BY.info Беларускі Праўны Партал Межрегиональная правозащитная группа - Воронеж/Черноземье
Московская Хельсинкская группа
Молодежное Правозащитное Движение
amnesty international