Праваабаронца пра канстытуцыйнае права на прававую дапамогу

2013 2013-06-26T11:05:08+0300 1970-01-01T03:00:00+0300 be http://spring96.org/files/images/sources/marhotka-sal-3.jpg Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»
Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»
Леанід Мархотка, прадстаўнік БХК у Салігорску

Леанід Мархотка, прадстаўнік БХК у Салігорску

Салігорскі праваабаронца, рэгіянальны прадстаўнік Беларускага Хельсінкскага камітэту Леанід Мархотка дзеліцца сваім прафесійным досведам адносна правапрымяняльнай практыкі пры рэалізацыі грамадзянамі свайго права на юрыдычную ды прававую дапамогу.

- Леанід Андрэевіч, артыкулам 62 Канстытуцыі замацавана права карыстацца ў любы момант дапамогай не толькі адвакатаў, але і іншых сваіх прадстаўнікоў. Хто і дзе можа быць такім прадстаўніком?

- Па сутнасці, такім прадстаўніком можа быць любы чалавек. Паводле Канстытуцыі, для ажыццяўлення і абароны правоў і свабод правам на свайго прадстаўніка вы можаце скарыстацца ў любых дзяржаўных органах, органах мясцовага кіравання, на прадпрыемствах, ва ўстановах, арганізацыях, грамадскіх аб'яднаннях, у адносінах са службовымі асобамі і грамадзянамі, а таксама ў судзе.

- Ці аказваюць у гэтых месцах прадстаўнікі БХК падобную дапамогу?

- У асноўным мы выступаем у якасці прадстаўнікоў грамадзян пры іх стасунках з дзяржаўнымі органамі, з той жа міліцыяй ці пракуратурай. Найбольш актыўна гэтую магчымасць выкарыстоўваюць мясцовыя актывісты дэмакратычных арганізацый. Каб атрымаць нашу дапамогу, патрэбна скантактавацца з намі і пры стасунках з дзяржавай, спаслаўшыся на атрыкул 62 Канстытуцыі, заявіць у якасці свайго прадстаўніка нашага праваабаронцу, як звычайнага грамадзяніна. Зрэшты, калі грамадзяне не жадаюць звяртацца да нас ці па нейкіх прычынах ў нас няма магчымасці аказаць гэткую дапамогу, можна ў якасці свайго прадстаўніка заявіць любога чалавека. Нават калі такі чалавек не будзе юрыдчына падкаваны, простая прысутнасць дадатковага сведкі прымушае прадстаўнікоў дзяржавы ў большай ступені прытрымлівацца законаў пры стасунках з грамадзянамі.

- Няўжо міліцыянты ці тыя ж чыноўнкі свабодна дапускаюць прысутнасць такіх прадстаўнікоў?

- На жаль, дзяржаўныя мужы не заўсёды выконваюць літару закона. Гэта як раз той выпадак, калі правапрымянальная практыка ў значнай ступені супярэчыць прававым нормам, замацаваным нават у Канстытуцыі. Яшчэ ў 2001 годзе па маёй ініцыятвые Канстытуцыйны Суд разгледзеў гэтае пытанне і афіцыйна пацвердзіў правільнасць пазіцыі БХК адносна права грамадзян мець свайго прадстаўніка ў судах, дзяржаўных органах і гэтк далей.

- Раскрыйце крыху падрабязнасці той справы нашым чытачам.

- Цяпер грамадзяне не валодаюць магчымасцю наўпроставага звароту ў Канстытуцыйны Суд, але напачатку 2000-х такая магчымасць у нас яшчэ была. Тады Суд разгледзеў мой зварот, які тычыўся адмовы адказнымі супрацоўнікамі салігорскага аддзелу ўнутраных справаў у допуску мяне ў якасці прадстаўніка адной жыхаркі Салігорска. Я аказваў дапамогу пры атрыманні ў яе тлумачэнняў адносна праверкі, якую ладзіла міжрайпракуратура. Тады Канстытуцыйны Суд на падставе артыкула 62 прызнаў права грамадзян мець свайго прадстаўніка для аказання дапамогі, у тым ліку з шэрагу членаў БХК. Таксама Суд адзначыў, што упаўнаважываць сваіх прадстаўнікоў на ўдзел у справе грамадзяне могуць вуснай заявай.

- У адным з сваіх інтэрв’ю вы казалі, што рашэнне Канстытуцыйнага Суда па гэтай справе даводзілася да асабовага складу Салігорскага аддзелу ўнутраных спраў на адмысловым сходзе.

- Больш за тое, на адрас тагачаснага міністра ўнутраных спраў Уладзіміра Навумава Канстытуцыйным Судом быў накіраваны адмысловы ліст. У тым лісце прычынай негатыўнага стаўлення грамадзян да органаў дзяржаўнай улады і дзяржаўнай палітыкі было названа непаважлівае стаўленне службовых асобаў не толькі да грамадзян, іх патрэбаў і запытаў, але і да Асноўнага Закону, патрабаванні якога яны павінны выконваць няўхільна. Цяпер такое цяжка нават ўявіць.

 

 

Апошнія навіны

слухаць Радыё рацыя Міжнародная федэрацыя правоў чалавека Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка КАМУНІКАТ Грамадзкі вэб-архіў ВЫТОКІ Антидискриминационный центр АДЦ 'Мемориал' Prava-BY.info Беларускі Праўны Партал Межрегиональная правозащитная группа - Воронеж/Черноземье
Московская Хельсинкская группа
Молодежное Правозащитное Движение
amnesty international