Помнік сядзібна-паркавай архітэктуры клясыцызму - Палац Радзівілаў у Клецкім раёне расьцягваюць цяпер на дровы

2007 2007-02-02T10:00:00+0200 1970-01-01T03:00:00+0300 be Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»
Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»

Адначасова вынішчаецца адна са старэйшых на Меншчыне трохкіламетровая ліпавая алея, што засталася ад радзівілаўскіх часоў.

Былая сядзіба Радзівілаў, што за 10 кілямэтраў ад Клецка, мела спрадвечную назву Радзівілімонты. Новая на яе месцы – Чырвоная зорка – мусіла быць сымбалем сацыялістычных пераўтварэньняў. Палац стаў клюбам, флігель – сьвірнам. Стайню, бровар, адрыну, абору да гумны прыстасавалі пад кансэрвавы завод. У будынку канцылярыі, доме эканома і вартоўні і сёньня жывуць пэнсіянэры. Цяпер тутэйшыя расьцягваюць на дровы астатнюю спадчыну Радзівілаў: перадусім драўляныя сьцены славутага некалі палацу князёў.

Мясцовы жыхар Іван Новік распавёў Радыё Свабодзе: “Крыўдна, што Палац разбураны. Цяпер у мясцовых уладаў адна задача – як бы хутчэй сьпісаць гэты будынак. Крыўдна, бо захаваўся парк з дрэвамі рэдкіх пародаў. Трэба аднавіць гэты будынак. Вядома, будзе каштаваць нейкія грошы, але гэта ўсё акупіцца”.

Пра мажлівасьць аднаўленьня палацу Радзівіла дырэктар дзяржаўнай установы “Нацыянальны гісторыка-культурны запаведнік “Нясьвіж” Валеры Сталярчук адказаў, што нават пра яго не чуў. А супрацоўніца ўправы культуры Менскага аблвыканкаму Валянціна Макарава сьцьвярджае, што пакуль няма ахвотнікаў ім займацца: "Там вельмі вялікі аб’ём працы. Цяпер перадусім задача, каб ён не ўяўляў якую-небудзь пагрозу. Уборка тэрыторыі, кансервацыя Палаца – вось і усё”.

Ёсьць яшчэ адна праблема ў Радзівілімонтах. У запаведнай алеі сьпілаваныя 20 дрэў запар. Як высьвятляецца, пра незаконную высечку ня ведае нават начальнік раённай інспекцыі аховы прыроды Аляксандар Тупальскі: “Я праеду, гляну. Адразу яны атрымаюць штраф. Сёньня штрафы вялікія: 290 тысяч рублёў плюс кошт страты”.

Ураджэнец Клеччыны, дэпутат Вярхоўнага Савету 12-га скліканьня Леанід Дзейка гаворыць, чаму тут разбураныя маёнткі і фальваркі “Туча”, “Стралкава”, “Дунайчыцы”, “Янавічы” і “Радзівілімонты”: “Памятаю ад самага дзяцінства ўсе аб’екты, што зьяўляюцца гістарычнай спадчынай, у тым ліку радзівілаўскай, у Клецкім раёне. Тое, што збудаванае прашчурамі, нішчыцца. Улада махнула на іх рукой. Яна гатовая ўкідваць вялікія грошы, наводзіць зьнешні глянец на гарады, дзе праводзяцца “дажынкі”, дзе ўсё гэта працуе на ідэалёгію, якая вызначае, хто ўсім гэтым клапоціцца, хто гэта робіць”.

Па водле Міністэрства культуры, толькі ў Менскай вобласьці на сёньня маюць патрэбу ў рэстаўрацыі больш як 110 былых палацаў, фальваркаў і гістарычных сядзібаў.


Даведка: Маёнтак Радзівілімонты на Клеччыне быў заснаваны ў 1790-я гады. Князі Радзівілы з дапамогай італьянскага архітэктара К.Спампані пабудавалі новы палац замест спаленага швэдамі ў 1706 года княскага палаца ў Клецку. У 1875 годзе ў сядзібе жыла Марыя з Касьцялянаў, княжна Радзівілаў, якая заснавала парк Радзівілімонты. У другой палове ХІХ стагодзьдзя тут быў створаны буйны палаца-паркавы ансамбаль, які ўключаў: палац, два аднапавярховыя драўляныя флігелі, мураваную браму. Палаца-паркавы ансамбаль Радзівілаў ўнесены ў Сьпіс архітэктурна-гістарычных помнікаў. Ахоўваецца дзяржавай.

Апошнія навіны

слухаць Радыё рацыя Міжнародная федэрацыя правоў чалавека Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка КАМУНІКАТ Грамадзкі вэб-архіў ВЫТОКІ Антидискриминационный центр АДЦ 'Мемориал' Prava-BY.info Беларускі Праўны Партал Межрегиональная правозащитная группа - Воронеж/Черноземье
Московская Хельсинкская группа
Молодежное Правозащитное Движение
amnesty international