“Барыс Звозскаў быў надзейным паплечнікам, неверагодна сьціплым і сумленным чалавекам”

2012 2012-07-04T11:52:48+0300 1970-01-01T03:00:00+0300 be http://spring96.org/files/images/sources/bialiacki-2007.jpg Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»
Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»
Алесь Бяляцкі, віцэ-прэзідэнт FIDH, кіраўнік ПЦ "Вясна"

Алесь Бяляцкі, віцэ-прэзідэнт FIDH, кіраўнік ПЦ "Вясна"

Пра сьмерць праваабаронцы і свайго сябра Барыса Звозскава Алесь Бяляцкі даведаўся ў дзень развітаньня з ім, 19 чэрвеня. “Якраз у гэты час я, прыйшоўшы з працы, прачытаў у “Народнай Волі” гэтую трагічную навіну”, - піша палітвязень у нядаўнім лісьце з бабруйскай калоніі.

“Стала сумна і вусьцішна.

Больш за 10 гадоў мы працавалі разам на карысьць дэмакратыі і правоў чалавека. Разам планавалі і зьдзяйсьнялі ідэю Дома правоў чалавека, разам езьдзілі на міжнародныя праваабарончыя канферэнцыі і сустрэчы ў Баку, Маскву і Варшаву, разам думалі, як палепшыць бясьпеку грамадзкіх актывістаў праз навучаньне і дапамогу. Мы разам клапаціліся і разьвівалі беларускую праваабарончую супольнасьць, разам працавалі над тым, каб праваабарончыя стандарты, ідэі і прынцыпы не былі чужымі для беларускага грамадзтва.

Памятаю размову з Барысам Звозскавым напачатку 2000-х гадоў, калі ён з сумам казаў, што, вось, ад актыўнай праваабарончай дзейнасьці адыйшоў і першы старшыня Беларускага ПЭН-цэнтру Карлас Шэрман, і Васіль Быкаў прыпыніў сваё старшынства ў БХК, і Генадзь Грушавы, які за гэта браўся, некуды зьнік, а гэта ж – вядомыя асобы, дык хто ж застаецца? “Застаемся мы, - адказаў я, - і багата хто яшчэ разам з намі”. Барыс ня схібіў, не адыйшоў, не разуверыўся, хаця апошнія гады яго моцна гнула хвароба. Мы кожны па-свойму, яшчэ за саветамі, пачыналі сваё асабістае змаганьне з таталітарызмам, і мы працягвалі яго разам да апошніх дзён яго жыцьця.

Барыс Звозскаў быў надзейным паплечнікам, неверагодна сьціплым і сумленным чалавекам. Ягоная дакладнасьць і далікатнасьць як у вялікіх, так і ў дробных справах заўсёды дысцыплінавалі і былі прыкладам для мяне. Хаця я часам перапыняў яго, не даваў яму выказацца да канца. Ён, як старэйшы векам і мудрэйшы, ніколі не папракнуў мяне, велікадушна дараваў маю нецярплівасьць.

Барыс Звозскаў вылучаўся надзвычайнай тактоўнасьцю і інтэлігентнасьцю. Будучы рускім па выхаваньні, ён заўсёды прыхільна ставіўся да беларускай мовы і культуры і, пражыўшы ў Беларусі не адзін дзесятак гадоў, лічыў Беларусь за сваю радзіму. Усе свае інтэлектуальныя здольнасьці і намаганьні, свой розум і сваю душу ён укладаў у разьвіцьцё беларускага грамадзтва. Моцна хварэючы апошнія тры гады, ён імкнуўся не абцяжарваць сваімі прыватнымі праблемамі сяброў і знаёмых. Ён знайшоў у сабе сілы перад судовым працэсам нада мною спецыяльна зьезьдзіць у Варшаву, каб прывезьці і прадставіць на судзе дакументы, якія сьведчылі на маю карысьць. Ён падтрымаў мяне, выкліканы судзьдзём як сьведка, выступіў і сказаў, што доказы, вылучаныя супраць мяне абвінавачваньнем, нічога ня вартыя. У апошнія тыдні, вярнуўшыся з чарговага курсу лячэньня дадому, ён напісаў мне, як бы сьпяшаючыся, два лісты запар, папярэдзіўшы, што ён піша і дасылае іх , каб распавесьці штосьці такое, што адцягнула б мяне ад суровай рэчаіснасьці, і не чакае на іх адказу. Адказ я напісаў, аднак ня ведаю, ці пасьпеў Барыс прачытаць яго.

У нас з Барысам Звозскавым было аднолькавае захапленьне. І па-за штодзённым і найважнейшым у нашым жыцьці, па-за працаю на карысьць правоў чалавека, мы з ім любілі бясконца размаўляць пра грыбы. Ён быў заядлым грыбніком і ўвосень заўсёды імкнуўся хаця б з тыдзень адпачыць на Вілейшчыне, выбрацца ў грыбы. І калі ў яго ці ў мяне штосьці не атрымлівалася і мы прапускалі грыбны сезон, дык гэта была тэма для бязьмерных шкадаваньняў і абмеркаваньняў.

Гавораць, што ў іншым сьвеце, калі прыйдзе наш час, мы сустрэнемся ня толькі з крэўнымі, але і з блізкімі знаёмымі. Вось жа, падаецца, што Барыс першым пайшоў разьведваць невядомыя для жывучых тут грыбныя мясьціны, па якіх некалі мы будзем хадзіць разам”.

 

Апошнія навіны

слухаць Радыё рацыя Міжнародная федэрацыя правоў чалавека Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка КАМУНІКАТ Грамадзкі вэб-архіў ВЫТОКІ Антидискриминационный центр АДЦ 'Мемориал' Prava-BY.info Беларускі Праўны Партал Межрегиональная правозащитная группа - Воронеж/Черноземье
Московская Хельсинкская группа
Молодежное Правозащитное Движение
amnesty international