ПЦ “Вясна” правёў прэс-канфэрэнцыю, тэмай якой сталі прынятые 25 лістапада ў першым чытанні у Палаце прадстаўнікоў папраўкі ў Крымінальны кодэкс, а таксама сітуацыя вакол выключэння студэнткі Таццяны Хома з Беларускага дзяржаўнага эканамічнага універсітэту

2005 2005-11-29T10:00:00+0200 1970-01-01T03:00:00+0300 be Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»
Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»

Прэс-канэфрэнцыя адбылася 28 лістапада. Перад журналістамі выступілі Таццяна Хома, Валянцін Сэфановіч, юрыст ПЦ “Вясна”, Алег Гулак, юрыст Беларускага Хельсінкскага камітэту, намесьнік страшыні Хельсінкскага камітэта праваабаронца Гары Паганяйла.

Таццяна ХОМА:
- 24 лістапада Уладзімір Шымаў рэктар Беларускага дзяржаўнага эканамічнага універсітэту падпісаў загад аб маім адлічэнні. Падставай для адлічэння з’яўляецца “неафіцыйны самавольны выезд за мяжу” і адсутнасць на занятках на працягу трох дзён. Падчас маёй паездкі ў Францыю я была абраная ў кіраўніцтва еўрапейскай студэнцкай арганізацыі ESIB. Калі ў рэктараце пра гэта даведаліся, мяне вырашылі выключыць.
Кіраўніцтва універсітэту кваліфікавала мой выезд як абразу БДЭУ і “адпаведна правілам унутранага распарадку і артыкулам працоўнага Кодэксу” да мяне прымянілі такую форму дысцыплінарнага пакарання.

Хачу зазначыць, што, давучыўшыся да чацьвёртага курсу, я не мела ніводнага папярэджання і з’яўлялася адной з лепшых студэнтак на курсе. Я неаднаразова ўдзельнічала ў канфэрэнцыях, абараняла гонар факультэта і універсітэту.

- Якой была вашая рэакцыя на гэтыя падзеі?
- Першае – абурэнне. Рэктар нават ні разу са мной не размаўляў. У мінулы чацьвер, з раніцы мяне выклікалі ў дэканат. У пакоі намесніка дэкана сядзеў чалавек, які хацей са мной паразмаўляць. Я запыталася, хто ён. Ён сказаў, што прадстаўляе выхаваўчы аддзел універсітэту. Мы размаўлялі каля гадзіны. Ён пытаўся пра арганізацыю ESIВ, кім яна фінансуецца і якая ў яе пазіцыя адносна Беларусі. Прозвішча сваё ён мне так і не назваў.
Пасля, ў адной з размоваў з прадстаўнікамі універсітэту, мне сказалі, што гэты чалавек быў з КДБ, і па выніках гэтай размовы маё “пытанне” было так хутка вырашанае.

- Наколькі хутка?
- У пятніцу, 25 лістапада, калі я даведалася, што загад аб адлічэнні быў падпісаны, мяне прымусілі выселіцца з інтэрнату. Прычым зрабіць гэта трэба было літаральна за дзве гадзіны. Сітуацыя выглядала так, што мяне проста выкінулі з універсітэту і з інтэрнату на вуліцу, у дзень калі была завіруха.
Усе супрацоўнікі універсітэту, з якімі пре прыходзілася сустракацца і размаўляць выказвалі сваю падтрымку. Я веру, што існуе салідарнасць сярод беларускіх студэнтаў. Я гэта адчуваю. Кіраўніцтва ESIВ звязаліся з міжнароднымі адукацыйнымі, студэнцкімі і праваабарончымі арганізацыямі. Дзякуючы ім аб маёй сітуацыі зараз ведаюць вельмі шмат людзей у шматлікіх краінах Еўропы. Я вельмі ўдзячна ўсім за падтрымку.

- Якія крокі вы збіраецеся зрабіць у бліжэйшы час?
- Я звязалася з адвакатамі. Мы падрыхтавалі скаргу ў Міністэрства адукацыі, якая будзе пададзеная ў бліжэйшы час. Чакаю характарыстыкаў ад сваіх выкладчыкаў. Студэнты, якія навучаліся са мной, хочуць сабраць подпісы ў маю падтрымку.

Сітуацыю каментуе Валянцін СТЭФАНОВІЧ, юрыст Праваабарончага цэнтру “Вясна”:
- Так, студэнтка адсутнічала на вучобе. Але за гэта прадугледжана вымова, а ні ў якім выпадку не выключэнне. Я мяркую, што суд павінен даць належную ацэнку гэтаму загаду.
Упершыню кіраўніцтва універсітэта не хавала сапраўдных прычынаў выключэння з універсітэту. У загадзе так і напісана: “адлічана за самавольны выезд за мяжу”. Атрымоўваецца, што каб паехаць за мяжу, студэнтка павінна была ўзяць дазвол у рэктара. Гэтым парушана Канстытуцыя РБ, дзе арт. 30 гарантуе грамадзянам права безперашкоднага выезду за мяжу і вяртання.

Другой тэмай прэс-канфэрэнцыі былі змены ў Крымінальны кодэкс, якія могуць быць прынятыя і ўстапіць у сілу ў бліжэйшы час. Валянцін Стэфановіч, каментуючы сітуацыю, ў прыватнасці зазначыў:
- Змены ў Крымінальны кодэкс вяртаюць нашу краіну ў самыя горшыя часы таталітарызму. Сёння ў нас забаронена распаўсюджваць незалежныя смі, пераследуюцца грамадскія і палітычныя актывісты. Мы расцэніваем гэтыя змены так жа сама, як артыкулы, што за савецкім часам называліся “антысавецкая прапаганда”, па якіх было засуджана вельмі шмат людзей.
Праваабарончы цэнтр “Вясна” прыняў заяву і будзе рабіць усё, каб прадухіліць прыняццё гэтых зменаў.
Мы лічам, што яны могуць прывесці да значнага павялічэння палітычна матэваваных крымінальных справаў. Калі сёння з кратамі знаходзяцца дзясяткі чалавек, то з прыняццём зменаў палітычных вязняў могуць быть сотні. Любая спроба адстаяць свае правы будзе цягнуць за сабой крымінальную адказнасць.

Гары ПАГАНЯЙЛА: “1937-ы год у Беларусь ужо прыйшоў...”
- Хачу сказаць некалькі словаў пра газэты. Сёння я скіраваў ад сябе асабіста іскавую заяву аб парушэнні правоў спажыўца звязаную з немагчымасцю падпісацца на газэту “Народная воля”. Такую заяву можа падаць любы чалавек. Хачу, каб кампанія падачы іскавых заяваў у суды была распачатая і падтрыманая многімі грамадзянамі па ўсёй краіне. Такі грамадскі ціск стане рэальнай падтрымкай выданням, што не ўключаныя ў Каталог на 2006 год і не маюць магчымасці дайсці да свайго чытача.

Праўкі ў Крымінальны кодэкс былі ўнесеныя у Палату прадстаўнікоў 23 лістапада. Другое чытанне павінна адбыцца 1 альбо 2 снежня. Затым, згодна працэдуры, Закон аб унясенні правак, будзе скіраваны ў Савет Рэспублікі і на подпіс кіраўніку дзяржавы. Усё абываецца вельмі хутка, так, што да Дня абароны правоў члавека, 10 снежня мы можам атырмаць вельмі незвычайны “падарунак”...

Ядвіга МАЦКЕВІЧ

Апошнія навіны

слухаць Радыё рацыя Міжнародная федэрацыя правоў чалавека Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка КАМУНІКАТ Грамадзкі вэб-архіў ВЫТОКІ Антидискриминационный центр АДЦ 'Мемориал' Prava-BY.info Беларускі Праўны Партал Межрегиональная правозащитная группа - Воронеж/Черноземье
Московская Хельсинкская группа
Молодежное Правозащитное Движение
amnesty international