Праваабарончы цэнтр “Вясна” патрабуе спынення крымінальнай справы супраць Івана Міхайлава

2010 2010-01-12T14:45:00+0200 1970-01-01T03:00:00+0300 be http://spring96.org/files/images/sources/viasna.jpg Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА» Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»
Праваабарончы цэнтр «ВЯСНА»

Права грамадзянаў на альтэрнатыўную службу вынікае з арт. 57 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь. Дадзеным артыкулам Асноўнага Закона краіны прадугледжана, што абарона Рэспублікі Беларусь з’яўляецца абавязкам і свяшчэнным доўгам яе грамадзіна. Парадак прахаджоння вайсковай службы, падставы і ўмовы яе замены на альтэрнатыўную службу вызначаюцца законам.

Такім чынам, Канстытуцыя не разглядае вайсковую службу ў якасці адзінай і безумоўнай, паколькі прадугледжвае магчымасць вызвалення ад вайсковай службы альбо замену яе на альтэрнатыўную.

Адпаведна, Кансытуцыя прадугледжвае права грамадзяніна на выкананне свайго абавязку і свяшчэннага доўгу па абароне Радзімы ў формах, прадугледжаных Асноўным Законам, у тым ліку і шляхам праходжання альтэрнатыўнай службы.

У адпаведнасці з арт. 4 Закона Рэспублікі Беларусь ад 15 сакавіка 1994 г. “Аб парадку ўступлення ў сілу Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь” законы, указаныя ў Канстытуцыі, неабходна было прыняць на працягу двух гадоў пасля ўступлення яе ў сілу, гэта значыць да 30 сакавіка 1996 г.

Аднак, ні Вярхоўны Савет 12 склікання, ні Вярхоўны Савет 13 склікання не выканалі гэтага патрабавання і не вырашылі пытанні аб падставах і ўмовах замены вайсковай службы альтэрантыўнай і парадку яе праходжання шляхам прыняцця спецыяльнага закона.

Пры гэтым, трэба адзначыць, што арт. 57 Канстытуцыі захаваўся ў першаснай рэдакцыі Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь 1994 г. і пасля прынятых на рэферэндумах 1996 г.і 2004 г. зменаў у Канстытуцыю. Ніякіх номраў, якія дазвалялі б парламенту адтэрмінаваць на заканадаўчым узроўні рэалізацыю арт. 57 Канстытуцыі ў частцы замены праходжання вайсковай службы альтэрнатыўнай, у Канстытуцыі няма. Нягледзячы на гэта, Нацыянальны сход Рэспублікі Беларусь дагэтуль не прыняў Закона, скіраванага на рэалізацыю дадзенага артыкула Канстытуцыі.

Адмаўленне праходжання вайсковай службы па матывах сумлення (рэлігійных і іншых пераканнях) закранае іншыя правы асобы,  гарантаваныя Канстытуцыяй Беларусі і міжнароднымі нормамі ў галіне правоў чалавека, ратыфікаванымі краінай.

Так, у адпаведнасці з арт. 31 Канстытуцыі Беларусі кожны мае права самастойна вызначаць сваё стаўленне да рэлігіі, адзінаасобна ці сумесна з іншымі спавядаць любую рэлігію ці не спавядаць ніякай, выражаць ці распаўсюджваць свае перакананні, звязаныя з адносінамі да рэлігіі, удзельнічаць у адпраўленні рэлігійных культаў, рытуалаў, абрадаў, не забароненых законам.

Гэтыя правы гарантаваныя і нормамі міжнароднага права, прыярытэт якіх прызнае Рэспубліка Беларусь – Усеагульнай дэкларацыяй правоў чалавека і Міжнродным пактам аб грамадзянскіх і палітычных правах.

Права кожнага на адмову ад вайсковай службы па перакананнях сумлення было прызнана і Саветам па правах чалавека ААН.

Такое права грамадзянаў Беларусі было прызнана і ў Белаурсі. У Рашэнні Канстытуцыйнага Суда Рэспублікі Беларусь ад 26 траўня 2000 г. “Аб некаторых пытаннях рэалізацыі артыкула 57 Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь” гаворыцца:

  1. Адзначыць, што грамадзяне Рэспублікі Беларусь у адпаведнасці с Канстытуцыяй маюць права, у прыватансці, па рэлігійных перакананнях на замену вайсковай службы альтэрнатыўнай, якое павінна быць забяспечана дзейсным механізмам яго рэалізацыі. У сувязі з гэтым лічыць неадкладным прыняцце закона аб альтэрнатыўнай службе ці ўнясенні неабходных зменаў і дапаўненняў у Закон “Аб усеагульным вайсковым абавязку і вайсковай службе” з мэтай вызначэння механізма рэалізацыі права на альтэрнатыўную службу. На перыяд да рашэння на заканадаўчым узроўні пытанняў аб падставах і ўмовах замены вайсковай службы альтэрнатыўнай і парадку яе парходжання згадзіцца, з улікам выключнасці абставінаў, з практыкай стварэння кампетэнтнымі дзяржаўнымі органамі ў адпаведнасці з арт. 31, 57, 59 і іншымі артыкуламі Канстытуцыі ўмоваў для выканання грамадзянамі Рэспублікі Беларусь ускладзеных на іх абавязкаў па абароне Рэспублікі Белаурсь у тых формах, якія не парушаюць іх рэлігійных перакананняў.
  2. Пры вырашэнні кампетэнтнымі дязржаўнымі органамі пытанняў аб адказнасці за ўхіленне ад праходжання вайсковай службы неабходна вызначаць, у якой ступені тыя ці іншыя дзеянні грамадзяніна звязаныя з рэалізацыяй ім свайго канстытуцыйнага права на праходжанне вайсковай службы альтэрнатўынай альбо з адмовай ад праходжання вайсковай службы ў такіх умовах, якія не забяспечваюць павагу яго рэлігійных пераканняў. У кожным канкрэтным выпадку гэтымі органамі павінны быць прынятыя ўсе меры для ўсебаковага і належнага вывучэння ўсіх абставінаў справы як ў мэтах забеспячэння правоў і свабодаў грамадзян, якія жадаюць выканаць свой абавязак па абароне Рэспублікі Беларусь у іншых дазволеных формах, так і ў мэтах выключэння злоўжыванняў з боку некаторых асобаў, якія такім чынам маюць намер ухіліцца ад вайсковай службы.

У звязку з вышэй згаданым, Праваабарончы цэнтр “Вясна” лічыць, што грамадзяне Рэспублікі Беларусь маюць поўнае права адмовіцца ад праходжання вайсковай службы па перакананнях сумлення і патрабаваць забеспячэння рэалізацыі канстытуцыйнага права на альтэрнатыўную службу.

Праваабарончы цэнтр “Вясна” лічыць недапушчальным крымінальны пераслед асобаў, якія  заявілі аб адмаўленні ад праходжання вайсковай службы па рэлігійных матывах і гатоўнасці прайсці альтэрнатыўную службу. Крымінальны пераслед такіх асобаў з’яўляецца парушэннем правоў чалавека.

Праваабарончы цэнтр “Вясна” патрабуе неадкладанага вызвалення Івана Міхайлава і спынення крымінальнага пераследу ў дачыненні да яго.

Праваабарончы цэнтр “Вясна” патрабуе ад Нацыянальнага сходу Беларусі неадкладанага прыняцця закона аб альтэрнатыўнай службе як практычнага механізма рэалізацыі артыкула 57 Канстыцыі Рэспублікі Беларусь.

 

 

 

 

Апошнія навіны

слухаць Радыё рацыя Міжнародная федэрацыя правоў чалавека Беларуская Інтэрнэт-Бібліятэка КАМУНІКАТ Грамадзкі вэб-архіў ВЫТОКІ Антидискриминационный центр АДЦ 'Мемориал' Prava-BY.info Беларускі Праўны Партал Межрегиональная правозащитная группа - Воронеж/Черноземье
Московская Хельсинкская группа
Молодежное Правозащитное Движение
amnesty international